Tai nạn giao thông vẫn đang là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây thương vong tại Việt Nam. Điều đáng nói là phần lớn các vụ tai nạn đều xuất phát từ những lỗi rất quen thuộc: vượt đèn đỏ, đi sai làn đường, không đội mũ bảo hiểm, sử dụng rượu bia khi lái xe… Tất cả những hành vi này đều bắt nguồn từ việc thiếu kiến thức hoặc xem nhẹ các quy tắc giao thông cơ bản.

Vậy những quy tắc nào khi tham gia giao thông mà ai cũng phải thuộc, phải nhớ và phải thực hiện mỗi ngày? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hệ thống lại đầy đủ, dễ hiểu và thực tế nhất.

I. Vì sao ai cũng cần thuộc các quy tắc giao thông cơ bản?

1. Bảo vệ tính mạng bản thân và người khác

Giao thông liên quan trực tiếp đến sự an toàn của con người. Chỉ một hành động bất cẩn như vượt đèn đỏ hay phóng nhanh vượt ẩu cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, thậm chí là mất mát không gì bù đắp được.

2. Giảm thiểu tai nạn giao thông

Khi mỗi người đều tuân thủ đúng quy tắc, dòng xe sẽ vận hành trật tự, giảm va chạm, giảm xung đột và giảm nguy cơ tai nạn.

3. Tránh vi phạm pháp luật, bị xử phạt

Luật giao thông đường bộ quy định rất rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của người tham gia giao thông. Việc nắm chắc quy tắc giúp bạn tránh bị xử phạt hành chính, tước giấy phép lái xe hoặc chịu trách nhiệm pháp lý nặng nề hơn.

4. Góp phần xây dựng văn hóa giao thông văn minh

Văn hóa giao thông không chỉ là tuân thủ luật, mà còn thể hiện ý thức, sự tôn trọng và trách nhiệm với cộng đồng.

II. Những quy tắc cơ bản khi tham gia giao thông đường bộ

1. Tuân thủ hệ thống biển báo giao thông

Biển báo giao thông là “ngôn ngữ chung” giúp điều tiết và đảm bảo an toàn cho mọi phương tiện trên đường.

Các nhóm biển báo cơ bản gồm:

Biển báo cấm: báo hiệu những hành vi bị nghiêm cấm (cấm rẽ, cấm dừng, cấm xe máy…)

Biển báo nguy hiểm: cảnh báo khu vực dễ xảy ra tai nạn như đường cong, giao nhau, đường trơn trượt

Biển hiệu lệnh: bắt buộc người tham gia giao thông phải thực hiện (đi thẳng, rẽ phải…)

Biển chỉ dẫn: cung cấp thông tin về hướng đi, bãi đỗ xe, khu dân cư…

Không hiểu hoặc cố tình phớt lờ biển báo là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tai nạn và vi phạm luật.

2. Chấp hành tín hiệu đèn giao thông

Đèn giao thông là quy tắc bắt buộc tại các nút giao:

Đèn xanh: được phép đi nhưng vẫn phải quan sát

Đèn vàng: giảm tốc độ và dừng lại nếu có thể

Đèn đỏ: bắt buộc dừng xe trước vạch dừng

Thói quen “cố vượt vài giây đèn đỏ” chính là mối nguy hiểm tiềm ẩn cho chính bạn và người khác.

3. Đi đúng làn đường, phần đường quy định

Mỗi loại phương tiện đều có làn đường riêng:

Xe máy, ô tô, xe thô sơ

Làn đường trong khu dân cư và ngoài khu dân cư

Việc lấn làn, đi ngược chiều hay leo lên vỉa hè không chỉ gây mất trật tự mà còn cực kỳ nguy hiểm, đặc biệt vào giờ cao điểm.

III. Quy tắc an toàn khi điều khiển phương tiện

1. Luôn đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn khi đi xe máy

Mũ bảo hiểm giúp giảm đáng kể chấn thương vùng đầu khi xảy ra tai nạn.
Lưu ý:

Đội mũ đúng cách

Cài quai chắc chắn

Không dùng mũ kém chất lượng

Không sử dụng rượu bia, chất kích thích khi lái xe

2. Rượu bia làm giảm khả năng phản xạ, phán đoán và kiểm soát hành vi.

Pháp luật Việt Nam hiện áp dụng mức phạt rất nghiêm khắc đối với hành vi này, kể cả khi chỉ vi phạm nồng độ cồn ở mức thấp.

Đã uống rượu bia – không lái xe là nguyên tắc bắt buộc phải ghi nhớ.

3. Không sử dụng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện

Chỉ một vài giây mất tập trung cũng có thể dẫn đến tai nạn.
Hãy:

Dừng xe vào nơi an toàn nếu cần nghe điện thoại

Không nhắn tin, lướt mạng khi đang lái xe

4. Làm chủ tốc độ – giữ khoảng cách an toàn

Tuân thủ tốc độ tối đa cho phép

Giữ khoảng cách phù hợp với xe phía trước

Đặc biệt cẩn trọng khi trời mưa, đường trơn trượt hoặc ban đêm

IV. Quy tắc dành cho người đi bộ

Người đi bộ cũng là đối tượng bắt buộc phải tuân thủ luật giao thông.

Đi đúng phần đường, vỉa hè

Không đi xuống lòng đường khi có vỉa hè dành cho người đi bộ.

Sang đường đúng nơi quy định

Sang đường tại vạch kẻ

Sử dụng cầu vượt hoặc hầm chui

Không băng qua dải phân cách

Quan sát kỹ trước khi sang đường

Luôn nhìn trái – phải – trái, tuyệt đối không sang đường đột ngột.

V. Những quy tắc giao thông quan trọng dành cho học sinh, trẻ em

Đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe máy

Dù là người ngồi sau, trẻ em vẫn cần đội mũ bảo hiểm để bảo vệ an toàn.

Không đùa nghịch dưới lòng đường

Chơi bóng, rượt đuổi hay tụ tập dưới lòng đường là hành vi rất nguy hiểm.

Sang đường có người lớn hướng dẫn

Đặc biệt với học sinh tiểu học, cần được người lớn quan sát và hỗ trợ.

Vai trò của gia đình và nhà trường

Gia đình và nhà trường là nơi hình thành ý thức giao thông đầu tiên cho trẻ.

VI. Kết luận

Những quy tắc cơ bản khi tham gia giao thông không hề phức tạp, nhưng lại có ý nghĩa sống còn. Việc thuộc – hiểu – làm đúng các quy tắc này sẽ giúp: bảo vệ tính mạng bản thân, giảm tai nạn giao thông, xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh. Hãy nhớ rằng: chấp hành luật giao thông không chỉ là trách nhiệm, mà còn là cách yêu thương chính mình và cộng đồng.

CTCP Viện Khoa Học Giáo Dục An Toàn Việt Nam CN Hưng Yên là đơn vị đầu tiên ký kết thỏa thuận hợp tác với Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai chương trình phòng chống tai nạn thương tích trẻ em từ cấp mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Safedu Hưng Yên có nhiều năm kinh nghiệm trong việc giảng dạy, huấn luyện thực hành phòng chống tai nạn thương tích trẻ em nhằm phóng tránh mọi nguy hiểm có thể xảy ra hàng ngày như tai nan đuối nước, bắt cóc, xâm hại tình dục, bạo lực học đường, tai nạn giao thông, tai nạn điện, hỏa hoạn, phòng chống ngộ độc, phòng chống động vật tấn công, phòng chống mà túy và các chất gây nghiện, sơ cấp cứu đúng cách.