Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, việc trang bị cho học sinh những kỹ năng an toàn sinh tồn cơ bản là nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Nhằm nâng cao nhận thức và khả năng ứng phó với các tình huống nguy hiểm cho học sinh, Viện Khoa Học Giáo Dục An Toàn Việt Nam – Chi Nhánh Hưng Yên đã phối hợp cùng Trường THCS Vũ Đông tổ chức thành công chuyên đề “Giáo dục kỹ năng sống, phòng cháy chữa cháy sơ cấp cứu và phòng tránh tai nạn thương tích”.
Chuyên đề không chỉ mang đến những kiến thức cần thiết mà còn tạo cơ hội cho các em được trực tiếp trải nghiệm, thực hành qua các mô hình mô phỏng thực tế điều mà không phải môi trường học nào cũng có thể cung cấp.
I. Tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống và kỹ năng an toàn cho học sinh
Ở lứa tuổi THCS, các em bắt đầu hình thành tư duy độc lập, thích khám phá và tự trải nghiệm. Tuy nhiên, chính sự hiếu động, thiếu kỹ năng và thiếu kinh nghiệm thực tế lại khiến các em dễ gặp phải tai nạn đáng tiếc.
Tai nạn cháy nổ, tai nạn gia đình, tai nạn khi vui chơi, hoạt động ngoại khóa, ngạt nước, tai nạn giao thông, các sự cố gây thương tích trong cuộc sống hằng ngày
Giáo dục kỹ năng sống và kỹ năng an toàn giúp:
Nâng cao khả năng tự bảo vệ bản thân
Tăng phản xạ xử lý khi có sự cố
Biết cách hỗ trợ người gặp nạn
Rèn luyện sự tự tin, bình tĩnh, chủ động
Hình thành ý thức trách nhiệm với cộng đồng
Nghiên cứu cho thấy, 80% tai nạn thương tích có thể giảm thiểu nếu trẻ được trang bị kỹ năng đúng cách. Do đó, các hoạt động đào tạo kỹ năng an toàn trong trường học là vô cùng cần thiết.
II. Chuyên đề do Viện Khoa Học Giáo Dục An Toàn Việt Nam – CN Hưng Yên triển khai
Chương trình được thiết kế theo mô hình chuẩn, kết hợp giữa:
Giải thích bằng hình ảnh trực quan
Thực hành trên mô hình
Mô phỏng các tình huống cháy nổ – tai nạn thực tế
Hướng dẫn từng bước có giám sát của chuyên gia
Với phương pháp “học đi đôi với hành”, học sinh THCS Vũ Đông đã có một buổi trải nghiệm giàu kiến thức, dễ nhớ, dễ áp dụng và đặc biệt mang tính thực tiễn cao.
III. Nội dung chi tiết của chương trình
1. Hướng dẫn kỹ năng xử lý tình huống khi xảy ra cháy nổ
Đây là phần nội dung quan trọng nhất vì cháy nổ là tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Học sinh được hướng dẫn:
Dấu hiệu nhận biết đám cháy
Cách báo động khi phát hiện đám cháy
Quy tắc “4 tại chỗ” trong phòng cháy chữa cháy
Cách thoát khỏi khu vực có cháy an toàn
Hướng sử dụng bình chữa cháy xách tay đúng kỹ thuật
Đặc biệt, các em được trải nghiệm phun bình chữa cháy trực tiếp dưới sự hướng dẫn của cán bộ chuyên môn. Điều này giúp học sinh ghi nhớ lâu hơn và biết cách sử dụng bình chữa cháy khi cần thiết.
2. Thực hành vận chuyển bệnh nhân bằng cán cứu thương
Đây là kỹ năng quan trọng trong những tình huống có người bị thương cần sơ tán nhanh khỏi khu vực nguy hiểm.
Học sinh được thực hành:
Cách nâng – đặt nạn nhân lên cán an toàn
Cố định phần đầu – cổ – cột sống
Kỹ thuật buộc dây để tránh dịch chuyển
Quy tắc di chuyển nạn nhân tránh gây chấn thương thứ phát
Với sự hướng dẫn của chuyên gia, các em hiểu rằng chỉ một động tác sai cũng có thể khiến tình trạng nạn nhân trở nên nghiêm trọng hơn.
3. Trải nghiệm băng qua cửa lửa và học kỹ thuật “Lăn tròn dập lửa”
Một mô phỏng độc đáo và ấn tượng cho học sinh.
Tại đây, các em được thực hành:
Cách bình tĩnh vượt qua khu vực có lửa
Giữ quần áo, tóc, cơ thể tránh bắt lửa
Kỹ thuật STOP – DROP – ROLL:
STOP: Dừng lại
DROP: Nằm xuống
ROLL: Lăn tròn để dập lửa trên người
Kỹ năng này vô cùng cần thiết vì nhiều trẻ nhỏ hoảng loạn chạy khi quần áo bắt lửa, khiến lửa bùng mạnh, gây bỏng nặng.
4. Tập thoát hiểm trong phòng khói mô phỏng
Khói độc trong đám cháy được xem là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Vì vậy học sinh cần hiểu cách xoay xở trong môi trường đầy khói.
Các em được hướng dẫn:
Di chuyển thấp để hạn chế hít phải khói
Dùng khăn ướt che miệng và mũi
Xác định hướng gió và lối thoát hiểm
Cách mở cửa an toàn trong đám cháy
Giữ bình tĩnh để tránh bị ngạt
Phòng khói mô phỏng được thiết kế an toàn nhưng vẫn mang lại cảm giác chân thực, giúp các em rèn luyện tâm lý khi đối diện với sự cố.
5. Thực hành hồi sức tim phổi (CPR)
CPR là kỹ năng cứu người cực kỳ quan trọng, giúp duy trì sự sống cho nạn nhân trong “thời gian vàng”.
Học sinh được học:
Khi nào cần CPR
Vị trí ép tim chính xác
Tỷ lệ ép tim – thổi ngạt
Cách xử lý khi gặp nạn nhân bất tỉnh, ngừng thở
Các em được thực hành trực tiếp trên mô hình CPR đạt chuẩn, dưới sự giám sát của chuyên gia. Đây là kỹ năng mà bất kỳ ai cũng nên biết, đặc biệt là lứa tuổi học sinh.
IV. Giá trị mà chuyên đề mang lại cho học sinh
Sau buổi chuyên đề, học sinh THCS Vũ Đông đã:
Biết cách nhận diện nguy hiểm và tránh rủi ro
Có kỹ năng xử lý ban đầu trong các sự cố cháy nổ
Hiểu tầm quan trọng của bình tĩnh khi gặp sự cố
Thành thạo một số kỹ năng sơ cứu cơ bản
Nâng cao ý thức bảo vệ bản thân và hỗ trợ người khác
Nhiều em chia sẻ rằng đây là lần đầu tiên được trải nghiệm mô hình thực tế và cảm thấy tự tin hơn nếu chẳng may gặp tình huống khẩn cấp.
V. Cam kết từ Viện Khoa Học Giáo Dục An Toàn Việt Nam – CN Hưng Yên
Viện KHGD An Toàn Việt Nam – CN Hưng Yên khẳng định:
Tiếp tục đồng hành với các trường trong tỉnh
Không ngừng đổi mới mô hình huấn luyện
Đẩy mạnh giáo dục kỹ năng sống và phòng tránh tai nạn thương tích
Mang đến những chương trình thiết thực, an toàn, chuyên nghiệp
Mục tiêu của Viện không chỉ là cung cấp kiến thức mà còn tạo môi trường trải nghiệm thực tế – nơi mỗi học sinh có thể học và áp dụng trực tiếp vào cuộc sống.
VI. Kết luận
Chuyên đề giáo dục kỹ năng sống tại Trường THCS Vũ Đông là hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, trang bị cho các em kiến thức và kỹ năng quan trọng để ứng phó với những sự cố bất ngờ trong cuộc sống.
Việc phối hợp giữa nhà trường và Viện Khoa Học Giáo Dục An Toàn Việt Nam – CN Hưng Yên không chỉ giúp học sinh nâng cao hiểu biết mà còn góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh và bền vững.
CTCP Viện Khoa Học Giáo Dục An Toàn Việt Nam CN Hưng Yên là đơn vị đầu tiên ký kết thỏa thuận hợp tác với Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai chương trình phòng chống tai nạn thương tích trẻ em từ cấp mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.
Safedu Hưng Yên có nhiều năm kinh nghiệm trong việc giảng dạy, huấn luyện thực hành phòng chống tai nạn thương tích trẻ em nhằm phóng tránh mọi nguy hiểm có thể xảy ra hàng ngày như tai nan đuối nước, bắt cóc, xâm hại tình dục, bạo lực học đường, tai nạn giao thông, tai nạn điện, hỏa hoạn, phòng chống ngộ độc, phòng chống động vật tấn công, phòng chống mà túy và các chất gây nghiện, sơ cấp cứu đúng cách.
