Hóc dị vật là tình huống nguy hiểm có thể cướp đi mạng sống chỉ trong vài phút nếu không được xử lý kịp thời. Trong khi nhiều người hoảng loạn và phản xạ sai cách, kỹ thuật Heimlich lại là phương pháp sơ cứu đơn giản, hiệu quả, có thể giải phóng đường thở và cứu người chỉ trong 10 giây. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn đầy đủ, chi tiết kỹ thuật Heimlich đúng chuẩn, giúp bạn sẵn sàng hành động trong những khoảnh khắc sinh tử.
I. Hóc dị vật là gì và vì sao đặc biệt nguy hiểm?
Hóc dị vật là tình trạng dị vật lọt vào khí quản, gây tắc nghẽn luồng không khí đi vào phổi. Dị vật thường gặp gồm:
Thức ăn (thịt, xương, bánh, kẹo)
Đồ chơi nhỏ
Vật tròn, vật cứng
Vì sao hóc dị vật có thể gây tử vong nhanh?
Đường thở bị tắc khiến não không được cung cấp oxy
Sau 3–5 phút thiếu oxy, não bắt đầu tổn thương không hồi phục
Nạn nhân có thể nhanh chóng :Ngất xỉu, Ngừng thở, Ngừng tim, Tử vong
Hóc dị vật ở trẻ em
II. Dấu hiệu nhận biết người đang bị hóc dị vật
Nhận biết sớm giúp xử lý kịp thời. Các dấu hiệu thường gặp:
Không nói được hoặc nói rất khó
Không thở được, thở rít
Ôm cổ – dấu hiệu nghẹn điển hình
Ho yếu hoặc không ho được
Mặt đỏ, sau đó tím tái
Trường hợp nặng: mất ý thức
⚠️ Lưu ý: Nếu nạn nhân còn ho mạnh và thở được, hãy khuyến khích ho, chưa áp dụng Heimlich ngay.
III. Kỹ thuật Heimlich là gì?
Kỹ thuật Heimlich (Heimlich Maneuver) là phương pháp sơ cứu do bác sĩ Henry Heimlich phát minh, nhằm tạo áp lực mạnh trong ổ bụng, đẩy luồng khí từ phổi ra ngoài để tống dị vật khỏi đường thở.
1. Nguyên lý hoạt động
Giật bụng tạo áp suất đột ngột
Luồng khí mạnh đẩy ngược lên khí quản
Dị vật bị bật ra ngoài
2. Khi nào cần áp dụng kỹ thuật Heimlich?
Nạn nhân không thở được
Không nói được
Ho yếu hoặc không ho được
Có dấu hiệu nghẹn rõ ràng
Kỹ thuật Heimlich
IV. Hướng dẫn kỹ thuật Heimlich cho người lớn và trẻ trên 1 tuổi
Bước 1: Đứng đúng vị trí
Đứng phía sau nạn nhân
Hai chân dang nhẹ để giữ thăng bằng
Bước 2: Đặt tay đúng vị trí
Một tay nắm lại thành nắm đấm
Đặt trên rốn khoảng 2–3 cm
Tay còn lại ôm chặt nắm đấm
Bước 3: Thực hiện động tác Heimlich
Giật mạnh vào trong và hướng lên trên
Thực hiện nhanh, dứt khoát
Lặp lại cho đến khi dị vật bật ra
V. Kỹ thuật Heimlich cho trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh
1. Với trẻ sơ sinh (dưới 1 tuổi)
Bước 1: Vỗ lưng
Đặt trẻ úp mặt xuống cánh tay
Đầu thấp hơn thân
Dùng gót bàn tay vỗ mạnh 5 cái vào lưng
Bước 2: Ấn ngực
Lật trẻ ngửa lại
Dùng 2 ngón tay ấn 5 lần vào giữa ngực
Luân phiên 5 vỗ lưng – 5 ấn ngực cho đến khi dị vật được tống ra.
2. Với trẻ từ 1–5 tuổi
Có thể áp dụng Heimlich với lực nhẹ hơn
Điều chỉnh lực phù hợp thể trạng trẻ
Giữ đầu trẻ hơi cúi về phía trước
Kỹ thuật Heimlich cho trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh
VI. Những sai lầm cực kỳ nguy hiểm khi xử lý hóc dị vật
1. Vỗ lưng khi nạn nhân đang đứng
Có thể làm dị vật trôi sâu hơn vào đường thở
2. Móc họng bằng tay
Đẩy dị vật vào sâu hơn
Gây tổn thương họng
3. Cho uống nước
Không giải quyết tắc nghẽn
Tăng nguy cơ sặc
4. Chần chừ không hành động
Mất thời gian vàng
Hậu quả không thể cứu vãn
VII. Kết luận
Hóc dị vật không báo trước, không lựa chọn đối tượng và không cho bạn thời gian chuẩn bị. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, người hiểu và thực hiện đúng kỹ thuật Heimlich chính là “phao cứu sinh” duy nhất.
CTCP Viện Khoa Học Giáo Dục An Toàn Việt Nam CN Hưng Yên là đơn vị đầu tiên ký kết thỏa thuận hợp tác với Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai chương trình phòng chống tai nạn thương tích trẻ em từ cấp mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.
Safedu Hưng Yên có nhiều năm kinh nghiệm trong việc giảng dạy, huấn luyện thực hành phòng chống tai nạn thương tích trẻ em nhằm phóng tránh mọi nguy hiểm có thể xảy ra hàng ngày như tai nan đuối nước, bắt cóc, xâm hại tình dục, bạo lực học đường, tai nạn giao thông, tai nạn điện, hỏa hoạn, phòng chống ngộ độc, phòng chống động vật tấn công, phòng chống mà túy và các chất gây nghiện, sơ cấp cứu đúng cách.
