Quấy rối tình dục là vấn đề nhạy cảm nhưng xuất hiện ngày càng phổ biến trong đời sống, nơi làm việc, trường học và môi trường mạng. Hầu hết nạn nhân đều rơi vào trạng thái hoang mang, sợ hãi và không biết cách tự bảo vệ bản thân. Vậy làm gì khi bị quấy rối tình dục để đảm bảo an toàn, giữ bằng chứng và xử lý đúng quy định pháp luật?

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết, thực tế và an toàn giúp bạn biết cách phản ứng trước mọi tình huống quấy rối, đồng thời hiểu rõ quyền lợi của mình trong quá trình tố giác và tìm kiếm hỗ trợ.

I. Quấy rối tình dục là gì?

Theo Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020, quấy rối tình dục là hành vi có tính chất tình dục, gây tổn hại, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác. Hành vi này có thể xảy ra dưới nhiều hình thức và trong bất kỳ môi trường nào.

Các dạng quấy rối tình dục phổ biến nhất

Quấy rối bằng lời nói: gợi ý khiếm nhã, bình phẩm cơ thể, nói chuyện nhạy cảm nhằm mục đích tình dục.

Quấy rối bằng hành vi, cử chỉ: nhìn chằm chằm, động chạm không mong muốn, cố tình áp sát.

Quấy rối qua mạng: gửi tin nhắn tục tĩu, hình ảnh nhạy cảm, video khiêu dâm, đe dọa tống tiền.

Quấy rối bằng hành vi thể xác: ôm, hôn, động chạm, sờ mó khi nạn nhân không đồng ý.

Phân biệt với trêu đùa vô hại

Trêu đùa lành mạnh mang tính hài hước và không gây khó chịu.
Quấy rối tình dục khiến nạn nhân không thoải mái, sợ hãi, bị đe dọa hoặc cảm thấy bị xúc phạm.

II. Dấu hiệu nhận biết bạn đang bị quấy rối tình dục

Không phải lúc nào quấy rối cũng dễ nhận biết. Tuy nhiên, bạn có thể dựa vào những dấu hiệu sau:

1. Hành vi lặp lại khiến bạn khó chịu

Liên tục bình phẩm về cơ thể bạn

Cố ý chạm vào vai, eo, tay

Nhìn chằm chằm vào vùng nhạy cảm

2. Các hành vi nhằm gợi ý tình dục

Mời mọc đi chơi riêng kèm ưu đãi, lợi ích

Gợi ý quan hệ tình dục để đổi lấy sự giúp đỡ

3. Tình huống thường xảy ra

Nơi làm việc: cấp trên gợi ý, đồng nghiệp đụng chạm

Nơi công cộng: bị sàm sỡ trên xe bus, thang máy

Trường học: giáo viên hoặc bạn học có cử chỉ không phù hợp

Online: bị gửi ảnh “nhạy cảm”, tin nhắn tục tĩu

Nếu bạn cảm thấy không thoải mái và không muốn hành vi đó, rất có thể bạn đã trở thành nạn nhân của quấy rối tình dục.

III. Làm gì khi bị quấy rối tình dục? Hướng dẫn xử lý an toàn

Dưới đây là những bước quan trọng giúp bạn tự bảo vệ mình trong mọi tình huống, từ nơi công cộng đến môi trường làm việc hay online.

1. Giữ bình tĩnh và đánh giá mức độ nguy hiểm

Điều đầu tiên là phải giữ bình tĩnh. Phản ứng quá mạnh hoặc la hét trong không gian kín đôi khi có thể khiến tình huống xấu đi.

Bạn cần:

Quan sát xem đối tượng có hung hãn không

Xem có ai ở gần để nhờ hỗ trợ

Tìm lối thoát an toàn nhất

2. Nói rõ ràng “Không” – Thiết lập ranh giới ngay lập tức

Việc lên tiếng sẽ giúp người đối diện biết rằng hành động của họ đang xâm phạm bạn.

Cách nói từ chối dứt khoát

“Tôi không thoải mái với hành động của anh/chị.”

“Xin đừng chạm vào người tôi.”

“Hãy dừng lại ngay lập tức.”

Không mỉm cười, không nói giảm nói tránh. Sự rõ ràng là cách tự bảo vệ hiệu quả nhất.

3. Rời khỏi khu vực nguy hiểm

Ngay khi an toàn, hãy rời đi:

Bước sang khu vực có đông người

Tìm bảo vệ, nhân viên an ninh

Tránh đứng một mình ở nơi tối, thang máy, cầu thang bộ vắng người

4. Tìm người trợ giúp ngay lập tức

Càng nhiều người biết, bạn càng an toàn hơn.

Những người bạn có thể tìm đến:

Bạn bè, đồng nghiệp

Giáo viên, quản lý, HR

Nhân viên an ninh, bảo vệ

Người dân xung quanh

Công an (khi quá nguy hiểm)

Hãy mô tả ngắn gọn:

Đang xảy ra chuyện gì

Đối tượng là ai

Bạn cần hỗ trợ gì

5. Ghi lại bằng chứng để bảo vệ bản thân

Bằng chứng là yếu tố quan trọng nếu bạn muốn tố cáo sau này.

Cách thu thập bằng chứng:

Ghi âm (nếu tình huống phù hợp)

Chụp màn hình tin nhắn, hình ảnh, email

Ghi lại thời gian, địa điểm cụ thể

Chụp ảnh camera khu vực (nếu có)

Nhờ nhân chứng xác nhận

Lưu trữ tất cả vào một thư mục riêng.

IV. Xử lý khi bị quấy rối trong từng môi trường

Không phải tình huống nào cũng xử lý giống nhau. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cho từng bối cảnh.

1. Khi bị quấy rối tại nơi làm việc

Quấy rối tình dục trong môi trường công sở xảy ra nhiều nhất ở dạng:

Gợi ý tình dục đổi lợi ích

Cấp trên đụng chạm nhân viên

Bình phẩm ngoại hình khiếm nhã

Cách xử lý đúng:

Nói rõ ràng: “Tôi không đồng ý với hành động này.”

Ghi lại bằng chứng.

Báo cáo lên HR hoặc ban lãnh đạo.

Yêu cầu công ty kích hoạt quy trình xử lý quấy rối tình dục theo luật.

Theo luật Việt Nam, doanh nghiệp phải bảo vệ người tố cáo và không được để xảy ra trả đũa.

2. Khi bị quấy rối tại nơi công cộng

Trong môi trường đông người, ưu tiên số 1 là thoát khỏi đối tượng.

Tri hô nếu thấy nguy hiểm

Nhờ bảo vệ, công an khu vực

Gọi người xung quanh hỗ trợ

Chụp lại hình đối tượng từ xa (nếu đủ an toàn)

Hãy nhớ: không im lặng! Nói lớn sẽ khiến kẻ xấu sợ và thu hút người giúp đỡ.

3. Khi bị quấy rối trên mạng xã hội

Quấy rối online ngày càng phổ biến qua:

Tin nhắn tục tĩu

Ảnh/video nhạy cảm

Lời mời gợi dục

Đe dọa tung ảnh riêng tư

Xử lý an toàn nhất:

Chặn tài khoản

Báo cáo vi phạm

Lưu lại tin nhắn, hình ảnh

Không đáp lại tin nhắn khiêu khích

Báo công an nếu bị đe dọa hoặc tống tiền

Nạn nhân có quyền yêu cầu điều tra và xử phạt theo Luật An ninh mạng.

4. Khi trẻ em bị quấy rối

Trẻ em là đối tượng dễ bị xâm hại nhất nhưng thường không biết cách phản ứng.

Hướng dẫn trẻ:

Hét lớn: “Dừng lại!”

Bỏ chạy về nơi có người lớn

Không giữ bí mật khi bị yêu cầu

Báo ngay cho thầy cô hoặc bố mẹ

Không đứng gần người lạ khi chỉ có 1 mình

Vai trò của phụ huynh:

Quan sát thay đổi tâm lý của trẻ

Dạy trẻ vùng cấm trên cơ thể

Hướng dẫn kỹ năng tự vệ cơ bản

Tạo môi trường để trẻ dám nói

V. Báo cáo & tố giác quấy rối tình dục

Nếu hành vi nghiêm trọng, bạn có quyền tố giác.

Khi nào nên báo công an?

Bị đụng chạm cơ thể

Bị quay lén, tấn công, đe dọa

Bị tống tiền bằng hình ảnh riêng tư

Bị sàm sỡ nơi công cộng

Bị bạo lực tình dục

Cách trình báo:

Ghi rõ thời gian – địa điểm – diễn biến

Mang theo bằng chứng

Liệt kê nhân chứng (nếu có)

Yêu cầu bảo vệ danh tính

Các số hotline hỗ trợ nạn nhân

Tổng đài bảo vệ trẻ em: 111

Công an: 113

Đường dây nóng hỗ trợ phụ nữ: 1900 969 680

VI. Kết luận

Quấy rối tình dục có thể xảy ra ở bất kỳ đâu và với bất kỳ ai. Điều quan trọng nhất là bạn cần biết cách xử lý an toàn, ghi lại bằng chứng và lên tiếng kịp thời. Đừng im lặng chịu đựng — hành động đúng cách sẽ giúp bạn bảo vệ chính mình và những người xung quanh.

CTCP Viện Khoa Học Giáo Dục An Toàn Việt Nam CN Hưng Yên là đơn vị đầu tiên ký kết thỏa thuận hợp tác với Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai chương trình phòng chống tai nạn thương tích trẻ em từ cấp mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Safedu Hưng Yên có nhiều năm kinh nghiệm trong việc giảng dạy, huấn luyện thực hành phòng chống tai nạn thương tích trẻ em nhằm phóng tránh mọi nguy hiểm có thể xảy ra hàng ngày như tai nan đuối nước, bắt cóc, xâm hại tình dục, bạo lực học đường, tai nạn giao thông, tai nạn điện, hỏa hoạn, phòng chống ngộ độc, phòng chống động vật tấn công, phòng chống mà túy và các chất gây nghiện, sơ cấp cứu đúng cách.