Điện năng mang lại nhiều tiện ích cho đời sống hiện đại, nhưng cũng tiềm ẩn những mối nguy hiểm khó lường nếu sử dụng thiếu an toàn. Thực tế cho thấy, tai nạn điện vẫn xảy ra mỗi ngày trong gia đình, trường học, công trường và khu dân cư, để lại những hậu quả nặng nề về sức khỏe, tài sản và tính mạng con người. Vậy tai nạn điện là gì, nguyên nhân do đâu, mức độ nguy hiểm ra sao và làm thế nào để phòng tránh hiệu quả? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu đúng – đủ – sâu để chủ động bảo vệ bản thân và những người xung quanh.
I. Tai nạn điện là gì
Tai nạn điện là những sự cố gây tổn hại đến sức khỏe, tính mạng con người hoặc tài sản do tác động trực tiếp hoặc gián tiếp của dòng điện. Tai nạn điện có thể xảy ra bất ngờ, trong tích tắc, nhưng hậu quả để lại thường rất nghiêm trọng, thậm chí không thể khắc phục.
Các dạng tai nạn điện phổ biến gồm:
Điện giật: dòng điện đi qua cơ thể gây rối loạn sinh lý, ngừng tim, ngừng thở
Bỏng điện: tổn thương mô sâu do nhiệt sinh ra từ dòng điện
Cháy nổ do điện: chập điện, quá tải gây hỏa hoạn
Tai nạn gián tiếp: té ngã, va đập khi bị điện giật
Tai nạn điện
II. Những đối tượng có nguy cơ cao gặp tai nạn điện
Tai nạn điện có thể xảy ra với bất kỳ ai, nhưng nguy cơ cao hơn ở:
Trẻ em: thiếu kiến thức, tò mò, nghịch ổ điện
Người lao động: công nhân điện, xây dựng, sửa chữa
Người dân sinh hoạt trong môi trường điện không đảm bảo
Người cao tuổi: phản xạ chậm, khó xử lý tình huống
III. Nguyên nhân gây tai nạn điện thường gặp
1. Nguyên nhân tai nạn điện trong sinh hoạt gia đình
Gia đình là nơi xảy ra nhiều tai nạn điện nhất do sự chủ quan trong sử dụng điện:
Dây điện bị hở, nứt vỏ cách điện
Ổ cắm, phích cắm kém chất lượng
Sử dụng thiết bị điện khi tay ướt, nền nhà ẩm
Không ngắt điện khi sửa chữa hoặc vệ sinh thiết bị
Cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ điện gây quá tải
Ổ cắm quá tải
2. Nguyên nhân tai nạn điện trong lao động, sản xuất
Tại các công trình, nhà máy, tai nạn điện thường xuất phát từ:
Không tuân thủ quy trình an toàn điện
Thiếu hoặc không sử dụng đồ bảo hộ
Sửa chữa điện khi chưa ngắt nguồn
Thiết bị điện công nghiệp không được kiểm tra định kỳ
3. Nguyên nhân tai nạn điện do thiên tai và môi trường
Các yếu tố khách quan cũng làm gia tăng nguy cơ tai nạn điện:
Mưa bão, ngập lụt gây rò rỉ điện
Sét đánh vào đường dây điện
Cây đổ, cột điện gãy làm đứt dây điện
Nước mưa thấm vào thiết bị điện ngoài trời
IV. Hậu quả của tai nạn điện
1. Hậu quả đối với sức khỏe và tính mạng con người
Tai nạn điện gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng:
Ngừng tim, ngừng thở do rối loạn dẫn truyền điện tim
Bỏng điện sâu, khó lành, để lại di chứng nặng nề
Tổn thương thần kinh, giảm khả năng vận động
Tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời
Đặc biệt, nhiều trường hợp điện giật không để lại vết thương ngoài da nhưng lại gây tổn thương nội tạng nghiêm trọng.
Bỏng điện ở tay
2. Hậu quả về tài sản và xã hội
Không chỉ ảnh hưởng đến con người, tai nạn điện còn gây:
Cháy nhà, cháy xưởng, cháy rừng
Thiệt hại lớn về tài sản, kinh tế
Gián đoạn sản xuất, sinh hoạt
Tạo tâm lý hoang mang, mất an toàn trong cộng đồng
V. Cách phòng tránh tai nạn điện hiệu quả
1. Phòng tránh tai nạn điện trong gia đình
Để đảm bảo an toàn điện tại nhà, cần thực hiện:
Sử dụng thiết bị điện có nguồn gốc rõ ràng
Kiểm tra, thay thế dây điện hư hỏng định kỳ
Lắp cầu dao, aptomat chống giật
Không dùng điện khi tay ướt hoặc nền nhà ẩm
Che chắn ổ cắm điện để bảo vệ trẻ nhỏ
2. Phòng tránh tai nạn điện tại nơi làm việc
Đối với môi trường lao động:
Tuân thủ nghiêm quy trình an toàn điện
Trang bị đầy đủ đồ bảo hộ cách điện
Huấn luyện kỹ năng an toàn điện định kỳ
Gắn biển cảnh báo tại khu vực nguy hiểm
Không làm việc khi điều kiện thời tiết xấu
Phòng chống tai nạn điện mùa mưa
3. Phòng tránh tai nạn điện trong mưa bão, ngập lụt
Khi thời tiết bất lợi:
Ngắt nguồn điện khi nhà bị ngập
Tránh xa dây điện rơi, cột điện đổ
Không chạm vào thiết bị điện bị ướt
Báo ngay cho đơn vị điện lực khi phát hiện sự cố
VI. Cách xử lý khi xảy ra tai nạn điện
1. Xử lý khi có người bị điện giật
Khi phát hiện tai nạn điện:
Ngắt ngay nguồn điện (cầu dao, aptomat)
Dùng vật cách điện tách nạn nhân khỏi nguồn điện
Kiểm tra ý thức, hô hấp, nhịp tim
Thực hiện sơ cứu ban đầu nếu cần
Gọi cấp cứu và đưa nạn nhân đến cơ sở y tế
2. Những điều tuyệt đối không nên làm
Không chạm trực tiếp vào nạn nhân khi chưa ngắt điện
Không dùng nước dập cháy do điện
Không tự ý xử lý điện khi không có kiến thức chuyên môn
VII. Kết luận
Tai nạn điện là mối nguy hiểm tiềm ẩn trong đời sống hiện đại, có thể xảy ra bất cứ lúc nào nếu chúng ta chủ quan hoặc thiếu kiến thức. Hiểu rõ tai nạn điện là gì, nhận diện đúng nguyên nhân, lường trước hậu quả và chủ động áp dụng các biện pháp phòng tránh chính là chìa khóa bảo vệ an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
CTCP Viện Khoa Học Giáo Dục An Toàn Việt Nam CN Hưng Yên là đơn vị đầu tiên ký kết thỏa thuận hợp tác với Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai chương trình phòng chống tai nạn thương tích trẻ em từ cấp mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.
Safedu Hưng Yên có nhiều năm kinh nghiệm trong việc giảng dạy, huấn luyện thực hành phòng chống tai nạn thương tích trẻ em nhằm phóng tránh mọi nguy hiểm có thể xảy ra hàng ngày như tai nan đuối nước, bắt cóc, xâm hại tình dục, bạo lực học đường, tai nạn giao thông, tai nạn điện, hỏa hoạn, phòng chống ngộ độc, phòng chống động vật tấn công, phòng chống mà túy và các chất gây nghiện, sơ cấp cứu đúng cách.
